Εκδοτικός Οίκος "ΤΡΑΥΛΟΣ"
| |
Τίτλος: | Στους Ώμους Γιγάντων |
| Συγγραφέας: | Stephen Hawking | |
| Μεταφραστής: | Αθανάσιος Νικ. Κυριαζόπουλος. Ph. D. | |
| Θέμα: | Ιστορία Επιστήμες - Επιστημονικά Έργα | |
| Σελίδες: | 288 έγχρωμες | |
| ISBN: | 960-6640-16-7 | |
| Εκδότης: | Εκδοτικός Οίκος "ΤΡΑΥΛΟΣ" | |
| Ημ/νία Έκδοσης: | 2006 |
Σε παλαιότερη έκδοσή του, ο Stephen Hawking είχε πει πως έγραψε το γνωστό "Το Χρονικό του Χρόνου", προκειμένου να μπορέσει να ξεπεράσει τα οικονομικά προβλήματα που βασάνιζαν τον ίδιο και την οικογένειά του. Όντας σήμερα καθηγητής Μαθηματικών στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Θεωρητικής Φυσικής του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, με πλήθος δημοσιεύσεων, βραβείων κι αναγορεύσεων δεν αναζητά την οικονομική του ευμάρεια. Περισσότερο να μας μεταφέρει τις ανησυχίες του και να μας προβληματίσει για την σημερινή μορφή της επιστήμης και την ευκολία ή δυσκολία με την οποία γίναν οι διάφορες μεταμορφώσεις της.
Αρωγός σε αυτή του την προσπάθεια, πέντε άνθρωποι, πέντε επιστήμονες που σημάδεψαν την επιστημονική γνώση κι εξακολουθούν να εμπνέουν: Κοπέρνικος, Γαλιλαίος, Κέπλερ, Νεύτωνας, Αϊνστάιν. Ο καθένας ενταγμένος στην εποχή του, έχοντας να αντιμετωπίσει το κοινωνιοπολιτισμικό του περιβάλλον κατόρθωσε να βοηθήσει στη μετεξέλιξη της επιστημονικής σκέψης και να δημιουργήσει αφετηρίες για νέες αντιλήψεις. Ενίοτε σε απόγνωση, άλλοτε σε πλήρη ευφορία, όντας άνθρωποι και οι ίδιοι μπόρεσαν να υλοποιήσουν την προτροπή του Νεύτωνα: "Αν είδα μακρύτερα, είναι επειδή στάθηκα στους ώμους γιγάντων", όπως έλεγε ο ίδιος στον Ρόμπερτ Χουκ κατά τη διάρκεια των επιστημονικών τους διενέξεων. Ο Stephen Hawking μας προτρέπει να κάνουμε το ίδιο, να βυθιστούμε και να αναδυθούμε όπως επιτάσσει ο σεβασμός στα πρωθύστερα, η αγάπη για τη γνώση και την επιστήμη. Άλλωστε ο ίδιος, αν και καθηλωμένος εδώ και πολλά χρόνια στο αναπηρικό του καροτσάκι, με τις ιδέες του στη Θεωρητική Φυσική δεν αποδεικνύει την επιστημοσύνη του;
Το παρόν βιβλίο, χωρίζεται σε πέντε ενότητες, όσοι και οι επιστήμονες που μελετά: Νικόλαος Κοπέρνικος (1473 - 1543), Γαλιλαίος Γαλιλέι (1564 - 1642), Γιοχάνες Κέπλερ (1571 - 1630), Σερ Ισαάκ Νεύτων (1643 - 1727), Αλβέρτος Αϊνστάιν (1879 - 1955). Σαν ο καθένας από αυτούς να δίνει την επιστημονική σκυτάλη στον επόμενο, προκειμένου να βελτιώσει, να γνωστοποιήσει ίσως και να ανατρέψει τη θεωρία του προηγούμενου. Ο συγγραφέας παρουσιάζει με γλαφυρό τρόπο (σημαντική η συμβολή του μεταφραστή στην απόδοση) δύο πλευρές της ζωής καθενός από τους επιστήμονες: την προσωπική τους, με όλα τα χαρακτηριστικά της (οικογένεια, δυσκολίες επιβίωσης, ασθένειες, χαρακτήρες, κοινωνιοπολιτισμικό περιβάλλον όπου έδρασαν) και την επιστημονική τους (περιγράφοντας μερικές από τις σημαντικότερες δημοσιεύσεις τους). Έτσι μαθαίνουμε για τις "αναθεωρήσεις" που επέφερε ο θεολόγος Οζιάντερ στα χειρόγραφα του Κοπέρνικου επειδή εκείνος τόλμησε να διατυπώσει την άποψη πως η Γη δεν αποτελεί το κέντρο του σύμπαντος. Ή για τον Γαλιλαίο ο οποίος θωρήθηκε από τους καθολικούς καρδιναλίους "σφοδρά ύποπτος για αίρεση", καθώς είχε την τόλμη να τοποθετήσει στο κέντρο του σύμπαντός μας, τον Ήλιο. Παρατίθεται ολόκληρη η "χειρόγραφη ομολογία του", που αναγκάστηκε να υπογράψει υπό το φόβο της πυράς, ενώ η έξυπνη έκδοσή του με τίτλο "Διάλογοι περί των Δύο Κύριων Συστημάτων του Κόσμου" (όπου μέσω των τριών συνομιλητών Σαγκρέντο, Σιμπλίκιο, Σαλβιάτι αναπτύσσει τη θεωρία του) δεν τον προφύλαξε από την κατάληξή του στη φυλακή.
Ο Κέπλερ, ο "άνθρωπος της ακρίβειας" (είχε υπολογίσει το χρόνο κυοφορίας του σε 224 ημέρες, 9 ώρες, 53 λεπτά), αμφιταλαντευόμενος μεταξύ Θεού κι ανθρώπου και υπό το βάρος της οικονομικής του ένδειας, κατόρθωσε να αφήσει σημαντικό έργο στην Αστρονομία, κυρίως διατυπώνοντας τους 3 νόμους του. Όπως ο ίδιος έλεγε πίστευε ότι είχε "ανακαλύψει τη λογική με την οποία σχεδίασε ο Θεός το σύμπαν", δημιουργώντας το έδαφος για τον επόμενο: τον Νεύτωνα, ο οποίος με αφετηρία το πώς περιφέρονται οι πλανήτες του Κέπλερ, θα ανακαλύψει το γιατί. Αρκετά εσωστρεφής, με έντονη ανταγωνιστική διάθεση ("η παραμικρή επικριτική νύξη για το έργο του, είχε συχνά ως αποτέλεσμα να απομονώνεται χολωμένος για μήνες ή και χρόνια") ερμήνευσε την κίνηση των πλανητών, διατύπωσε θεωρίες για το φως και το χρώμα ενώ η κορυφαία του στιγμή ήταν η διατύπωση της θεωρίας του για τη βαρυτική δύναμη. Ένα ακόμα παιδί, που ξεκίνησε με μηδαμινές προοπτικές ("η μητέρα του δεν περίμενε ότι θα ζήσει πολύ, επειδή γεννήθηκε πρόωρα") για να καταλήξει σε μία από τις σημαντικότερες μορφές της επιστήμης. Όπως ακριβώς και ο Αϊνστάιν, ο οποίος στο γυμνάσιο αντιμετώπισε τη θυμηδία του διευθυντή του, που είπε στον πατέρα του: "Δεν θα κατορθώσει ποτέ τίποτε". Ευτυχώς που διαψεύστηκε, δίνοντας στην ανθρωπότητα μία μεγαλοφυΐα, κι έναν μεγάλο ανθρωπιστή. Στις 18 Απριλίου 1955, θα αφήσει την τελευταία του πνοή, από καρδιακή προσβολή, έχοντας κάνει πραγματικότητα τη ρήση του: "Η αλήθεια ενός θεωρήματος, βρίσκεται στο μυαλό σου, όχι στα μάτια σου".
Πέρα από τις διάφορες φάσεις της ζωής, ο Hawking παρουσιάζει και σημαντικά αποσπάσματα από έργα των εν λόγω επιστημόνων: Περί των Περιφορών των Ουρανίων Σφαιρών του Κοπέρνικου, Διάλογοι Σχετικά με Δύο Νέες Επιστήμες του Γαλιλαίου, Αρμονίες του Κόσμου του Κέπλερ, Principia του Νεύτωνα (ένα από τα σημαντικότερα βιβλία στην εξέλιξη της επιστημονικής σκέψης), Οι Αρχές της Σχετικότητας του Αϊνστάιν. Σε καθένα από αυτά τα έργα, παρατηρούμε την προσπάθεια του μελετητή να τεκμηριώσει τα νέα δεδομένα, που ήταν συχνά "αιρετικά" για την εποχή που διατυπώθηκαν. Με χρήση γεωμετρίας, μαθηματικών, αργότερα πειραμάτων και τέλος συνδυασμό όλων των προηγούμενων, οι επιστήμονες επιδίωξαν να αναδείξουν δύο σημαντικά χαρακτηριστικά της επιστήμης: λογική και ακρίβεια.
Όπου φαίνεται η διαδικασία αναζήτησης της επιστημονικής αλήθειας και πως αυτή είναι στενά συνυφασμένη με την υπάρχουσα επιστημονική θεώρηση και τις προηγούμενες μελέτες. Κάθε ένα από αυτά τα έργα, είναι σημαντικό μέσα στο χωροχρόνο που εντάσσεται καθώς δημιούργησε τις δικές τους προϋποθέσεις και αφετηρίες για τα επόμενα επιστημονικά άλματα. Σε μία εποχή που η χρήση και η σκοπιμότητα της επιστήμης αποτελεί στοιχείο έντονου διαλόγου, οι αναφορές σε πρότερες κατακτήσεις της θα μπορούσαν να συνδράμουν στην προσπάθεια ηθικής καταξίωσης κι ανάτασής της. Η έκδοση περιέχει ενδιαφέρουσες εικόνες, τόσο από την εκάστοτε εποχή που αναφέρεται όσο και σύγχρονες για την επαρκέστερη κατανόηση των υπό διαπραγμάτευση θεμάτων. Το βιβλίο αποτελείται συνολικά από 288 έγχρωμες σελίδες και 178 έγχρωμες εικόνες & σχήματα.
Λίγα λόγια για τον Συγγραφέα
Ο καθηγητής Stephen Hawking γεννήθηκε στην Οξφόρδη, στις 8 Ιανουαρίου 1942, (300 χρόνια μετά το θάνατο του Γαλιλαίου). Είναι Λουκασιανός Καθηγητής Μαθηματικών στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Θεωρητικής Φυσικής του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, στην έδρα που κατέλαβε ο Νεύτων το 1663. Έγινε γνωστός κυρίως από το έργο του σχετικά με τους θεμελιώδεις νόμους που διέπουν το Σύμπαν. Μαζί με τον Ρότζερ Πένροουζ, κατέδειξε πως από τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν προκύπτει ότι ο χώρος και ο χρόνος έχουν μια αρχή στη Μεγάλη Έκρηξη και ένα τέλος στις μαύρες τρύπες. Τα ευρήματα αυτά υπέδειξαν την ανάγκη για ενοποίηση της Γενικής Σχετικότητας με την Κβαντική Θεωρία, την άλλη μεγάλη επιστημονική ανακάλυψη του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Αυτή η δυνητική ενοποίηση έδειξε πως οι μαύρες τρύπες δεν θα πρέπει να είναι "εντελώς" μαύρες, αλλά να εκπέμπουν ακτινοβολία και τελικώς να εξαφανίζονται.
O S. Hawking έγινε ευρύτερα γνωστός με το βιβλίο του "Το Χρονικό του Χρόνου" (Εκδόσεις Κάτοπτρο). Έχει ανακηρυχθεί δώδεκα φορές επίτιμος διδάκτωρ και έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία, μετάλλια και διακρίσεις.
