Εκδόσεις Σαββάλας
| |
Τίτλος: | Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης |
| Συγγραφέας: | Κάτσικας Χρήστος, Θεριανός Κώστας | |
| Θέμα: | Ιστορία της Εκπαίδευσης | |
| Σελίδες: | 268 | |
| ISBN: | 960-423-214-2 | |
| Εκδότης: | Εκδόσεις Σαββάλας | |
| Ημ/νία Έκδοσης: | 2004 |
Η μελέτη της ιστορικής έρευνας, όπως αποτυπώνεται στο συγκεκριμένο βιβλίο, μπορεί να αποκαλύψει στον καθένα μας τις αιτίες και τα γεγονότα που έχουν οδηγήσει το Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα σε δυσχέρεια και να αναδείξει με τρόπο εμπεριστατωμένο και αναλυτική ματιά τις πρακτικές του παρελθόντος που έχουν οδηγήσει τη χώρα μας να έπεται όλων των δεικτών αποτελεσματικότητας και εκπαιδευτικής ποιότητας. Ενώ, η κάθε περίοδος επιφέρει τα δικά της πλήγματα ανάλογα με τις επιλογές των ταγών της και τις υπάρχουσες κοινωνιοπολιτισμικές συνθήκες. Και καθώς η εκπαίδευση προσπαθεί να ακολουθήσει τις κοινωνικές απαιτήσεις, καταλήγει να μην μπορεί τελικά να τις προλάβει ή να τις αποκρυσταλλώσει.
Όπως αναδεικνύεται, από την αξιόλογη μελέτη των συγγραφέων, υπάρχουν κοινά χαρακτηριστικά σε οποιαδήποτε "εκπαιδευτική μεταρρύθμιση", όπως σκεπτικισμός μεταξύ επαγγελματικής και γενικής εκπαίδευσης, μάχη δημοτικής και αρχαΐζουσας, ορισμός της έννοιας "υποχρεωτική εκπαίδευση", εξετασιοκεντρικό σύστημα, έλλειψη πόρων κτλ. Είναι μάλιστα ενδιαφέρον, πως εκπαιδευτικές πολιτικές που εφαρμόζονται ή πρόκειται να εφαρμοστούν (αποκέντρωση, ιδιωτικά ιδρύματα, βαθμολογικό όριο, εισαγωγή στα πανεπιστήμια με σύστημα που καθορίζεται αποκλειστικά από τα ιδρύματα, αυτονομία μέσης εκπαίδευσης και αποσύνδεσή της από την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση κτλ) έχουν δοκιμαστεί από παλιά στον ελληνικό εκπαιδευτικό στίβο, χωρίς πάντοτε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα καθώς οι παρεμβάσεις ήταν αποσπασματικές και συχνά ετεροχρονισμένες. Ακόμα και η λειτουργία των ιδιωτικών φροντιστηρίων αποτελούσε από παλιά θεσμό που προσπαθούσε η κεντρική εκπαιδευτική συγκυρία να ανατρέψει.
Οι συγγραφείς με παραθέματα, άμεσες παρατηρήσεις και κριτικές αποτυπώσεις προσφέρουν μία ολοκληρωμένη εργασία που πληροφορεί, σίγουρα προβληματίζει αν και θα μπορούσε να παραδειγματίσει. Συγκριτικοί πίνακες, αναφορές σε νόμους και εγκυκλίους, ιστορικά γεγονότα συμπληρώνουν την προσπάθειά τους. Επιπλέον τοποθετούνται χρονικά οι σημαντικές εκπαιδευτικές αφετηρίες, όπως η ίδρυση των πανεπιστημίων, η καθιέρωση της δημοτικής, η συγκρότηση της ΟΛΜΕ, η επιλογή του αναλυτική προγράμματος, η ίδρυση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου κτλ. Γίνεται εκτενής αναφορά σε πρόσωπα που άφησαν τη σφραγίδα τους στην ελληνική εκπαίδευση, όπως ο Γληνός, ο Δελμούζος, ο Εξαρχόπουλος, ο Παπανούτσος, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο Ψυχάρης, ο Τριανταφυλλίδης και πολλοί άλλοι. Και όλα αυτά σε συνδυασμό με τις κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές συγκυρίες που καθόριζαν και συχνά επέβαλαν επιμέρους εκπαιδευτικές αλλαγές. Στο τέλος του βιβλίου παρατίθενται δύο παραρτήματα: των υπουργών παιδείας και των σημαντικότερων εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων με τους αντίστοιχους νόμους που τις καθόρισαν.
Η χρονική περίοδος των 200 περίπου χρόνων (1821 - 2004) χωρίζεται βάσει των χαρακτηριστικότερων πολιτικών ή οικονομικών γεγονότων που την χαρακτήρισαν. Έτσι αναλύονται οι εκπαιδευτικές αλλαγές μέσα στο χωροχρόνο που επιλέγησαν και εφαρμόστηκαν. Σημαντικό βιβλίο για τους εκπαιδευτικούς, τους πολιτικούς, τους εκάστοτε μεταρρυθμιστές. Και αρκετά επίκαιρο, καθώς έχει ξεκινήσει ο διάλογος, ο προβληματισμός είναι έντονος για το εκπαιδευτικό μας σύστημα και προμηνύονται νέες αλλαγές. Με ματιά στο παρελθόν ίσως γίνουμε σοφότεροι για να ατενίζουμε με ελπίδα το μέλλον.
